Dziwne zachowanie urządzeń (pomp, silników) może wynikać z braku masy. Wtedy pompa może działać po dotknięciu obudowy kotła. A na obudowie kotła może wystąpić napięcie np. ~70 [V].
Należy wykryć gdzie zanika masa, w którym miejscu.

Źródło: Praktyka

Pojemność bufora ciepła wspólpracującego z kotłem na paliwo stałe można obliczyć przyjmując 25 litrów pojemności bufora na każdy 1 kW mocy kotła.

Źródło: Przepisy niemieckie

Zasobnik c.w.u. na wlocie zimnej wody powinien mieć podłączone od sieci:
1) zawór odcinający
2) zawór zwrotny / antyskażeniowy
3) zawór bezpieczeństwa

Źródło: Przepisy

W kotłach atmosferycznych ciąg kominowy sprawdzamy przy pomocy zapalniczki. Zapaloną zapalniczkę wkładamy do przerywacza ciągu (przy pracującym kotle) na wysokości jego dolnej krawędzi. Gdy płomień zgaśnie oznacza to, że nie ma ciągu. Czuć to poza tym przykładając w tym miejscu rękę. Ciepło świadczy o tym, że dołem wypływają spaliny.
Mogą być problemy ze startem kotła gdy duży komin jest wychłodzony. Wtedy najlepiej zamontować jest czujnik zaniku ciągu kominowego, który w razie niepowodzenia ponawia próby startu.

Źródło: Praktyka

1 kPa = 10 mbar
1 kPa =~ 100 mmH20
1 hPa = 1 mbar = 100 Pa
1 mbar = 100 Pa
1 mbar =~ 0,01 m
0,1 mbar = 10 Pa
1 Pa = 0,01 mbar
1 Pa = 0,0001 mH2O

Źródło: Fizyka

Pompę cyrkulacyjną dobiera się na 20 [%] maksymalnego zapotrzebowania wody albo wg spadku temperatury w przewodach tak by wyniósł 5 - 7 [K]

Źródło: Praktyka

CO2-powstałe przy spalaniu gazu ziemnego
W ciągu ~5 [h] pracy palnika gazowego na gaz ziemny przy sprawności 90[%] powstaje około tyle [kg] CO2 ile wynosi moc kotła w [kW]
Np.: w ciągu ~5 godzin ciągłej pracy kotła o mocy 90 [kW] powstaje około 90 [kg] CO2

Źródło: Fizyka

Dylatowanie fundamentu kotła polega na umiesczeniu w podłodze kotłowni płyty tłumiącej drgania (korek lub podobny materiał odporny na działanie wilgoci). Podstawa nie może stykać się bokami z podłogą. W praktyce wygląda to tak, że przed wylaniem podłogi układa się płytę i ze wszystkich stron obstawia się deskami o grubości ~ 1-2 cm. Następnie wylewa się podłogę do wysokości płyty.
W celu jeszcze większego wytłumienia drgań pod nogi kotła należy ustawić podkładki sprężyste tłumiące drgania.

Źródło: Praktyka

1 [kcal] = 4,187 [kJ] = 1,163 [Wh]

1 [kcal/h] = 1,163 [W]

Źródło: Fizyka

Parametry normalne tzn. takie do jakich przeliczana jest objętość zużywanego gazu ziemnego (na rachunkach, obliczenie żuzycia gazu przez kocioł).
A oto one:
ciśnienie absolutne - p=101325 [Pa]
temperatura - T=273,15 [K]

Źródło: Praktyka

ciśnienie niskie: do 5 kPa (50 mbar) (0,05 bar)
ciśnienie średnie: 5 - 400 kPa (50 - 4000 mbar) (0,05 - 4 bar)
ciśnienie wysokie: ponad 400 kPa (ponad 4000 mbar) (ponad 4 bar)
1 kPa
1= ----------
10 mbar

1 kPa
1= ----------------
100 mmH20

Źródło: Przepisy

Napięcie zasilające regulatory wynosi 230 V +/- 10%
Napięcie między PE a N musi wynosić 0 V (jest to ważne przy jonizacyjnej kontroli płomienia. Gdy pojawia się napięcie brak jest prądu jonizacji).

Źródło: Praktyka

Glikol etylenowy w instalacjach c.o. można stosować w stężeniu woda:glikol 2:1 co zapewnia ochronę kotła przed zamarzaniem do około -20 ÷ -30 [stC] (patrz wytyczne producenta środka).
Przy stosunku 1:1 należy uwzględnić zwiększenie lepkości roztworu co wpłynie na zmniejszenie wydajności pompy. Przy stosowaniu glikolu w instalacjach grzewczych należy uwzględnić jego korozyjne działanie na części instalacji (zwłaszcza żelazne) oraz uszczelki. Glikol wyszusza uszczelnienia co prowadzi do rozszczelnień.

Źródło: Praktyka

Głowice termostatyczne cieczowe mają większą siłę zadziałania ale za to większą pętlę histerezy. Nadają się więc do instalacji gdzie nie jesteśmy pewni jakości wody.
Głowice termostatyczne gazowe mają mniejszą siłę zadziałania i mniejszą pętlę histerezy.
Wartość pętli histerezy jest ważnym parametrem eksploatacyjnym głowicy termostatycznej.

Źródło: Praktyka

Z lewej strony przewód L-faza
Z prawej strony przewód N-neutralny
Na środku PE-przewód ochronny

Źródło: Praktyka

Głośne hałasy (uderzenia) w instalacji c.o. powstają na skutem cieplnej rozszerzalności liniowej (ciągłe podgrzewanie i stygnięcie). Hałasy występują gdy:
- kocioł do instalacji podłączony jest krótkimi rurami, które wchodzą w ścianę
- rury leżą na hakach i podczas przesuwania się rur słychać stuki.

Źródło: Praktyka

Instalacje c.o. powyżej 100 kW powinny mieć rozdzielone obiegi grzewcze np. strona północna/południowa, strona zawietrzna/nawietrzna.

Źródło: Praktyka

1 kcal = 4,2 kJ
1 J = 0,24 kcal
1 kW = 860 kcal/h
1 kcal/h = 1,16 W
1 kWh = 3,6 MJ = 3600 kJ

1 kWh
---------- = 1
3.6 MJ

1 kWh
------------ = 1
3600 kJ

Źródło: Fizyka

Kielichy prowadzone są w kierunku komina. Przepisy niemieckie nakazują tę zasadę do mocy 1 MW. Powyżej 1 MW odwrotnie kielichy w kierunku kotła.
Sztucer kotła zazwyczaj chowa się w czopuchu - zależy to od producenta kotła (średnicy sztucera).

Źródło: Praktyka

Rewizja powinna być na odcinku prostym w dolnej części komina. Jeżeli komin ma więcej niż 15 [m] powinna być zainstalowana druga rewizja w połowie długości. Kolano między kotłem a czopuchem też powinno mieć rewizję.

Źródło: Praktyka

Jak wiemy każda kształtka prosta ma 2 końce. Strona kształtki, w którą wsadzamy kolejną ma zakończenie kielichowe (kielich) nazywane także zakończeniem mufowym (mufa). Strona, która jest wsadzana, to tzw bosy koniec lub zyka.
Konkretnie zyka to wytłoczenie na bosym końcu zapobiegające dalszemu nasuwaniu kielicha ale w praktyce taka nazwa też jest stosowana jest przez kominiarzy.

Źródło: Praktyka

Ilość wykraplającego się kondensatu:
Instalacja z grzejnikami 25-35 g/kWh
Instalacja ogrzewania podłogowego 60-100 g/kWh

pH kondensatu
olej: 1,6 - 3,4
gaz: 3,4 - 5,4

Skropliny powstające w procesie spalania gazu ziemnego lub oleju opałowego są mieszaniną kwasów: siarkowego i solnego, przy czym roztwór kwasu siarkowego stanowi w niej co najmniej
90 [%] objętości.
W spalinach zawarte są: SO2, CO2, NOx.

Źródło: Praktyka

W przypadku pracy "ręcznej" automatyki można stosować następujące nastawy temperatury wody w kotle.
t.zewn./t.kotł. [stC]: -15/75 -10/68 -5/65 0/60 +5/55

Źródło: Praktyka

W pomieszczeniu referencyjnym moduł obsługi zdalnej:
- nie może być zainstalowany na ścianie zewnętrznej
- nie może być zainstalowany w pobliżu okien i drzwi
- nie może być zainstalowany w pobliżu tzw. "mostków" ciepła lub zimna
- nie może być zainstalowany w tzw. "strefach martwych" (pozbawionych cyrkulacji powietrza)
- nie może być zainstalowany nad grzejnikami
- nie może być narażony na bezpośrednie oddziaływanie promieni słonecznych
- nie może być narażony na bezpośrednie oddziaływanie promieniowania cieplnego od urządzeń elektrycznych lub innych źródeł ciepła

Źródło: Praktyka

Czujnik temp. zewn należy instalować:
- na północnej ścianie wolnej od wpływu promieniowania słonecznego,
- na wysokości przynajmniej 2,5 [m] od ziemi,
Nie należy czujnika temp. zewn należy instalować:
- powyżej: okien, drzwi, wywietrzników,
- poniżej: markiz, balkonów, pod zadaszeniem,

Źródło: Praktyka

Budynek mieszkalny ~ 18-20 W/m3
Szeregowiec ~ 25 W/m3
Dom wolnostojący ~ 35 W/m3
Hala produkcyjna ~ 20-25 W/m3

Źródło: Praktyka

Nowy, docieplony budynek, nowoczesna instalacja c.o. ~ 70 [W/m2]
Budynek z lat 80/90, docieplony, nowoczesna instalacja c.o. i c.w.u. ~ 90 [W/m2]
Budynek z lat 80/90, bez izoalcji, tradycyjna instalacja c.o. i c.w.u. ~ 130 [W/m2]
Budynek z lat 80, bez izoalcji, nowoczesna instalacja c.o. ~ 110 [W/m2]
Budynek z lat 70, docieplony, tradycyjna instalacja c.o. ~ 100 [W/m2]
Budynek z lat 70 i starszy, bez izoalcji, tradycyjna instalacja c.o. ~ 130 [W/m2]

Źródło: Praktyka

Instalację należy napełniać powoli i od strony powrotu.

Źródło: Praktyka

Im wyższa temperatura na zasilaniu tym większą można stosować różnicę temperatur przy obliczaniu instalacji c.o.
Np dawniej przy sieciach stosowano temp: 150/70 [C]
do ogrzewania: 90/70, 75/55, 70/55, 55/45, 40/30
Przyjęta różnica temperatur zależy od zastosowanego źródła ciepła.

Źródło: Praktyka

Przy palnikach wentylatorowych na olej o mocy N

Źródło: Praktyka

Po napełnieniu zbiornika oleju pobór można prowadzić po około 2 h aby olej się odpowietrzył i aby wszystkie zanieczyszczenia opadły na dół.

Źródło: Praktyka

Zasilanie w zbiorniku olejowym poprowadzone jest przewodem gumowym, który zwisa swobodnie do dołu tak, że końcówka znajduje się 10 cm od dna.

Źródło: Praktyka

Taki opór przy którym nie jest przewymiarowana instalacja (koszty inwestorskie) oraz opór hydrauliczny nie jest zbyt duży (koszty eksploatacyjne)
Dla odcinków prostych 70 [Pa/m]
Dla odcinków prostych z oporami miejscowymi 100 [Pa/m]
Oczywiście należy pamiętać o nie przekraczaniu maksymalnych prędkości czynnika grzewczego w rurach.

Źródło: Praktyka

Jeżeli kocioł zainstalowano w nowowybudowanym domu to w pierwszym sezonie grzewczym występuje zwiększone zużycie paliwa ze względu na proces suszenia murów.

Źródło: Praktyka

Iskra elektryczna w powietrzu ma inny dźwięk niż w gazie. W gazie iskra przeskakuje z większą częstotliwością lub mocniej. Jeśli mimo wypływu gazu nie nastąpi zapłon znaczy to że gazu jest za dużo lub za mało.

Źródło: Praktyka

W przypadku kotła niskotemperaturowego żeliwnego należy wymienić człon pęknięty oraz człony sąsiednie (razem 3 człony)

Źródło: Praktyka

Pierwsze urządzenie do gazowego ogrzewania wody (c.w.u.) zaprezentowane zostało w 1899 roku na Wystawie Paryskiej (Wieża Eifla). Równolegle z nim ukazało się urządzenie do gazowego ogrzewania pomieszczeń - pierwszy kocioł gazowy.
Na podstawie książki pt.: "Aparaty i urządzenia gazowe" autorzy: Ryszard Zieleniewski, Krystyna Kozakiewicz.

Źródło: Historia

Płukanie instalacji c.o. przeprowadzać przy 150 [%] przepływie w stosunku do przepływu nominalnego.
W budynkach 30-letnich nie należy stosować płukania chemicznego ponieważ usunięcie kamienia spowoduje w skorodowanej instalacji "lawinę" przecieków.

Źródło: Praktyka

Otwory wentylacyjne nawiewne i wywiewne powinny być tak położone aby droga przepływającego powietrza między otworem na- a wywiewnym była jak najdłuższa.

Źródło: DG

Przyspieszone zużycie łożysk w pompach może być spowodowane zapowietrzoną instalacją - pęcherzyki powietrza przerywają wodny film smarny i dochodzi do zatarć.
Poza tym każda pompa ma minimalne ciśnienie napływu poniżej którego na łopatkach i łożysku tworzą się pęcherzyki pary, które przerywają wodny filtr smarny.

Źródło: Praktyka

według cennika usłu UDT:
kotły olejowe lub gazowe 1 kW = 0,05 m2 p.o.
kotły gazowe kondensacyjne 1 kW = 0,07 m2 p.o.
kotły elektryczne 1 kW = 0,10 m2 p.o.

Źródło: Przepisy

dla wody
Cu Vmax=0,5 [m/s]
Fe Vmax=1 [m/s] (na instalacji)
Fe Vmax=1,5 [m/s] (przewodach rozprowadzających)
Przy prędkości V

Źródło: Praktyka

Krótko po zatankowaniu zbiornika propanu mogą wystapić problemy ze spalaniem. Objawiają się tym, że kocioł na początku nie chce zapalić albo podczas pracy płomień na palniku głównym zapala się i gaśnie. Następuje to cyklicznie. Odpowiedzialny za to jest azot i wilgoć zawarte w paliwie. Po kilku godzinach azot wypłynie z butli i praca kotła ustabilizuje się. Można to sprawdzić wzbogacając mieszankę poprzez przysłonięcie do połowy zwężki przy wlocie powietrza do rury palnikowej. Po przesłonięciu palnik będzie pracować stabilnie.

Źródło: Praktyka

Propan-butan przechowywany w zbiornikach zewnętrznych stwarza problemy zimą kiedy temperatura spada poniżej 0 [C]. Wtedy z mieszanki paruje tylko propan butan natomiast pozostaje w fazie ciekłej. W krańcowej sytuacji dochodzi do tego, że mimo iż zbiornik jest prawie pełen (butan stanowi 70 % mieszanki) kocioł nie chce pracować ponieważ nie dostaje gazu. Dzieje się tak ponieważ temperatura wrzenia butanu wynosi – 0,6 [C] natomiast propanu – 42,2 [C]. Czyli propan przestałby parować dopiero przy – 42 [C].

Źródło: DG

Technicznie możliwa jest redukcja średnicy komina ale nie czopucha. Zwężenie średnicy powinno być za czopuchem na wejściu do komina czyli na trójniku.

Źródło: Praktyka

Dobór reduktora przeprowadza się w oparciu o:
ciśnienie wejściowe maksymalne
ciśnienie wejściowe minimalne
przepustowość w warunkach normalnych (p=101325 [Pa], T=273,15 [K])
ciśnienie wyjściowe nominalne
Reduktor musi zapewnić wymaganą przepustowość przy minimalnym ciśnieniu wejściowym. Pole pracy reduktora musi poza tym obejmować ciśnienie maksymalne wejściowe.

Źródło: Praktyka

Prędkość przepływu wody w rozdzielaczu nie może przekroczyć 0,25 [m/s] po to by nie następowało wzajemne podkradanie wody z obiegów grzewczych.

Źródło: Praktyka

Φ 80 - Średnice rur gazowych i wodociągowych
Dz 219 x 6,0 - średnica zewnętrzna x grubość ścianki
Miedź
średnica zewnętrzna x grubość

Źródło: Praktyka

Za duża wartość CO2 i CO w spalinach - płomień nie ma wyraźnie zarysowanych końców.
Przyczyną może być zbyt duże opory układu kocioł-komin w stosunku do danego typu wentylatora. W związku z tym w czopuchu powstaje nadciśnienie i może się wydobywać dym.
Sadza może pojawiać się w:
kotle - wtedy odpowiedzialna za to jest zła regulacja palnika i składu spalin
za kotłem - na czopuchu, na kominie, na kotle (wnętrze kotła jest czyste) - wtedy przyczyn należy upatrywać po stronie oporów komina i czopucha.
Sadza może mieć postać pyłu lub granulek.
Warstwa sadzy o grubości 1 [mm] podnosi temperaturę spalin o 30-40 [stC].

Źródło: Praktyka

Drewno mokre (świeżościęte, niesuszone) o wilgotności ok. 50 % ma tylko połowę wartości opałowej drewna suchego o wilgotności ok. 15 %. Spalając mokre drzewo musimy spalić go 2 razy więcej. Poza tym kocioł permanentnie kondensuje co, w konsekwencji, prowadzi do jego korozji.
Po 6 miesiącach suszenia wilgotność szczap drewna spada do 35 % a polan do 46 % wilgotności. Po 12 miesiącach suszenia wilgotność szczap drewna spada do 26 % a polan do 34 % wilgotności. Po 18 miesiącach suszenia wilgotność szczap drewna spada do 20 % a polan do 22 % wilgotności.
Kto chce spalać drzewo musi mieć miejsce na jego suszenie.

Źródło: Praktyka

Spuszczając co roku, latem wodę z instalacji i napełniając przed zimą, ciągle dostarczamy nowych porcji węglanów, z których tworzy się kamień kotłowy i przyczyniamy się do zarastania naszej instalacji c.o. kamieniem. Należy też pamiętać, że im głębsza studnia tym twardsza woda tzn. zawiera więcej rozpuszczonych soli – w tym węglanów.

Źródło: DG

Stopień ochrony IP określa norma PN-92/E-08106.

Źródło: Normy

Są dwie szkoły włączania termostatu pokojowego:
1) w łańcuch zabezpieczający palnika
wtedy jeśli temperatura w pomieszczeniu spadnie poniżej wymaganej załączany jest palnik a w momencie kiedy temperatura jest już osiągnięta wyłaczany jest palnik. - kocioł od razu się wychładza. Nie ma gwarancji przekroczenia przez kocioł temperatury punktu rosy.
2) w obwód pompy
wtedy kocioł grzeje aż go nie wyłączy TR. Rozwiązanie lepsze dla kotła ponieważ temperatura wody w kotle zawsze przekroczy temperaturę punktu rosy. Układ zalecany dla duzych zładów wodnych.

Źródło: Praktyka

Podłączenie zewnętrznego termostatu do regulatora kotła można zrealizować podpinając pod styki zwarte/rozwarte pompę obiegową. W przypadku osiągnięcia wymaganej temperatury w pomieszczeniu wyłączana jest pompa, kocioł szybko osiąga nastawioną na regulatorze TR temperaturę i sam się wyłącza.

Źródło: Praktyka

twardość węglanowa = zasadowość = suma jonów alkalicznych = pierwiastki ziem rzadkich
1 On (stopień niemiecki) = 10 [mg/dm3]
1 [mval/dm3] = 1 [mmol/dm3] = 2,8 [On]
1 [val/m3] = 2,8 [On]
1 [mmol/dm3] = 5,6 [On]

Źródło: Chemia

Ilość spalin powstająca przy spaleniu węgla: kamiennego ~ 0,95 [m3/kWh].

Źródło: Fizyka

Odkamienianie kotła żeliwnego należy przeprowadzić podłączając zasilanie i powrót po przekątnej kotła tak by nie odkamieniać czy płukać tylko tylnego członu a cały kocioł. Czyli zasilanie powinno być podłączone do górnej przedniej piasty (nypel/kołnierz) a powrót do dolnej tylnej piasty (nypel/kołnierz).
Wygotowywanie kotła wodą z dodatkiem detergentu ma na celu usunięcie tłuszczu ze ścianek wewnątrz kotła. Pod filmem tłuszczu tworzy się poduszka parowa i mogą pojawić sie odgłosy wrzenia lub stuki podczas pracy. Zamiast detergentu lepiej jest użyć roztworu sody kaustycznej ale jest to niebezpieczne dla wykonywujących odtłuszczanie ponieważ soda jest silnie żrąca.

Źródło: Praktyka

W kotłowni o mocy powyżej 100 [kW] powinna być zainstalowana stacja uzdatniania wody.

Źródło: Praktyka

Wytrącanie kamienia kotłowego w wodzie zaczyna się gwałtownie wytrącać w temp. 64 C

Źródło: Praktyka

Według praktyków - zwiększanie współczynnika nadmiaru powietrza w granicach 1,0 - 1,2 powoduje podwyższenie temperatury spalin: bo jest lepiej wymieszane paliwo z powietrzem jak również spaliny krócej przebywają w komorze spalania i nie zdążą oddać ciepła.

Źródło: Praktyka

Przekrój komina liczony jest według ilości spalin, którą ten komin powinien przenieść. Wysokość komina liczona jest według wymaganego ciągu kominowego jakim powinien dysponować kocioł. Przyjmuje się, że 40 % wyliczonego, teoretycznego ciągu kominowego zuzywane jest na pokonanie oporów przepływu.

Źródło: DG

Wyrzucenie drzwi od kuchni powoduje zmianę charakteru pomieszczenia kuchni na mieszkalny w związku z czym zaostrzają się wymagania odnośnie kubatury pomieszczenia co do zainstalowanych urządzeń gazowych.

Źródło: DG

Zagazowanie instalacji spoczywa na dostawcy gazu czyli gazowni.

Źródło: DG

Przyczyną wybuchu w czasie zapłonu może być:
1) za duża ilość powietrza wtedy zapłon następuje z pewnym opóźnieniem i zdąży się nazbierać pewna ilość oleju,
2) dysza leje, w kotle zbiera się olej i przy zapłonie całość wybucha,
3) w kotle zebrała się sadza i ona jest przyczyną wybuchu

Źródło: Praktyka

Zawór bezpieczeństwa powinien być przy kotle i podgrzewaczu c.w.u. Naczynie wzbiorcze przy kotle lub podgrzewaczu stosuje się po to aby nie było wycieków z zaw. bezp.
Wypływ z zaworu bezpieczeństwa nie może być trwale połączony z odpływem ale za pomocą lejka po to by inspektor UDT mógł sprawdzić działanie zaworu bezpieczeństwa

Źródło: Przepisy

Zawór różnicowy należy montować na instalacji w odległości co najmniej takiej aby objętość wody w instalacji była równa objętości wody w kotle

Źródło: Praktyka

Zawór zwrotny należy montować zawsze za pompą w kolejności:
pompa-zawór zwrotny-zawór odcinający
Zawór zwrotny ma:
1) chronić pompę przed cofaniem się taranu wodnego z instalacji
2) powstrzymać grawitacyjne krążenie wody w instalacji
Brak zaworu zwrotnego w obiegu c.o. powoduje przy podgrzewie c.w.u. wtłaczanie gorącej wody do powrotu obiegu c.o. i ogrzewanie najbliższych grzejników. Po przełączeniu się kotła na ogrzewanie c.o. - powrotem trafia do kotła ogrzana woda co jest sygnałem do zakończenia grzania. Najlepiej w takim przypadku ręką sprawdzić które grzejniki są ciepłe, a które zimne i jakie są rury wychodzące z kotła.

Źródło: Praktyka

Gdy ciąg kominowy jest zbyt duży w kotle z palnikiem wentylatorowym można zamontować 1 lub 2 regulatory ciągu kominowego (na czopuchu lub/i kominie).

Źródło: Praktyka

Żelazo w wodzie występuje w dwóch odmianach:
Fe2+ rozpuszczalne w wodzie
Fe3+ brązowy osad
Zawartość żelaza może stanowić do 20 % kamienia kotłowego. Aby dobrać właściwe urządzenia do odżelaziania należy znać: zawartość żelaza, zawartość manganu, utlenialność, odczyn wody, twardość.
Polska norma PN-85/C-04601 podaje maksymalne wartości graniczne zawartości różnych związków m.in. żelaza (Fe2+, Fe3+)
woda obiegowa

Źródło: Chemia